អង់ទីអុកស៊ីដង់ (Antioxidant)
អង់ទីអុកស៊ីដង់ធ្វើអន្ដរកម្មជាមួយរ៉ាឌីកាល់ទំនេរ (free radical) ដោយបន្សាបវា មុននឹងវាទៅបំផ្លាញប្រូតេអ៊ីន (protein) ខ្លាញ់ (lipids) និង ឌីអិនអេ (DNA)។ តែរ៉ាឌីកាល់ទំនេរក៏មានមុខងារក្នុងដំណើរការល្អនិងត្រឹមត្រូវនៅក្នុងសិរីរាង្គមនុស្សយើងប្រសិនបើវាមានកំរិតមួយសមស្របដែលនាំឲ្យមានសុខភាព។តែបើរ៉ាឌីកាល់ទំនេរវាមានកំរិតច្រើន ក៏វាបណ្ដាលឲ្យមានហានិភ័យនៃការកកើតជំងឺបាន។
ឧទាហរណ៏ មានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃជាច្រើនដូចជា ជំងឺបេះដូង មហារីកជាដើមដែលវាទាក់ទងទៅនឹងការខូចខាតកោសិការដែលកើនឡើងបណ្ដាលមកអំពីការបំផ្លាញដោយរ៉ាឌីកាល់ទំនេរ។
ខ្លួនមនុស្សយើងមិនអាចផលិតអង់ទីអុកស៊ីដង់ ដូចនេះតម្រូវឲ្យមានការបំពេញដោយរបបហូបចុកក្នុងនោះមានបន្លែ ផ្លែឈើ គ្រឿងទេស ភេសជ្ជៈ ជាដើម។ បន្លែផ្លែឈើអាចផ្ដល់នូវសារជាតិ ការ៉ុតតែណូអ៊ីដ (carotenoids) វីតាមីន សេ និងអ៊ី (Vitamin C,E), សេឡេនីញ៉ូម (selenium), ម៉ង់ហ្កាណែ (manganese), ស័ង្កសី (zinc), ផ្លាវូណូអ៊ីដ (flavonoids), និង អូមេហ្គា ៣, ៦(omega3,6)។
នៅពេលបច្ចុប្បននៅលើសាកលលោកនេះ វាមានទំនោរក្នុងការហូបចុក ក្នុងនោះមានបន្លែ ផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ភេសជ្ជៈដែលផ្ដុំទៅដោយអង់ទីអុកស៊ីដង់ច្រើន ព្រោះថាវាមានប្រយោជន៍ដល់សុខភាពរាងកាយយើង។
បន្លែនិងផ្លែឈើស្រស់ៗដូចជា ៖ ស្ពៃក្ដោប ស្ពៃដែលមានព័តបៃតងចាស់ ការ៉ុត ដំឡូងជ្វា ខ្ទឹមស មើម ប៊ីតរូត(beetroot) ម្ទេសប្លោកខៀវឬក្រហម ល្ពៅ ផ្លែអាវូកាដូឬផ្លែប៊ឿ (avocado)ផ្លែក្រូច ផ្លែទទឹម ផ្លែស្វាយ ផ្លែប៉ោម ផ្លែទំពាំងបាយជូរ ពពួកផ្លែបេរី (berries)។ល។ សុទ្ធតែជាបន្លែ និងផ្លែឈើដែលមានផ្ទុកពោរពេញទៅដោយអង់ស៊ីដង់។
គ្រប់ធញ្ញជាតិមាន គ្រាប់ស្វាយចន្ទី គ្រាប់អាលម៉ុន គ្រាប់វ៉ាលណាត់(walnut) គ្រាប់ពីសស្ដាចូ(pistachio)សុទ្ធសឹងមានអង់ទីអុកស៊ីដងច្រើន។
ភេសជ្ជៈក៏អាចមានផ្ទុកទៅដោយអង់ទីអុកស៊ីដង់ច្រើនដូចជា តែបៃតងនិងកាហ្វេ។
ការប្រើប្រាស់ច្រើនអង់ទីអុកស៊ីដង់ច្រើនក៏អាចមានផលអវិជ្ជមានដល់សុខភាពផងដែរ។
សូមកត់សម្កាល់ថាបន្លែនិងផ្លែឈើដែលមានពណ៌ដិតស្រស់ៗសុទ្ធតែផ្ទុកនូវអង់ទីអុកស៊ីដង់ខ្ពស់។អ្វីៗដែលបានរៀបរាប់ខាងលើមិនមែនមនុស្សគ្រប់រូបអាចបរិភោគបានទាំងអស់នោះទែ។ អ្នកដែលប្រតិកម្មជានឹងអ្វីមួយមិនអាចបរិភោគបានទេ។
ឯកសារយោង៖
Dr. Wale Okediran, Nigeria Tribune, December
WebMD, Best Foods as You Age
WebMD, High Antioxidant Foods